Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) e ka shpallur shpërthimin e Ebolës në Republikën Demokratike të Kongos një emergjencë shëndetësore publike me shqetësim ndërkombëtar.
Agjencia tha se shpërthimi në provincën lindore Ituri të Republikës Demokratike të Kongos, ku janë raportuar rreth 246 raste të dyshuara dhe 80 vdekje, nuk i plotëson kriteret e një emergjence pandemie.
Por paralajmëroi se potencialisht mund të jetë "një shpërthim shumë më i madh" sesa ai që po zbulohet dhe raportohet aktualisht, me rrezik të konsiderueshëm të përhapjes lokale dhe rajonale.
Lloji aktual i Ebolës shkaktohet nga virusi Bundibugyo, tha agjencia shëndetësore, për të cilin nuk ka ilaçe ose vaksina të miratuara.
Simptomat e hershme përfshijnë ethe, dhimbje muskujsh, lodhje, dhimbje koke dhe dhimbje fyti, dhe pasohen nga të vjella, diarre, skuqje dhe gjakderdhje.
OBSH-ja tha se tani ka tetë raste të konfirmuara në laborator të virusit, me raste të tjera të dyshuara dhe vdekje në tre zona shëndetësore, përfshirë Bunia-n, kryeqytetin e provincës Ituri, dhe qytetet e minierave të arit Mongwalu dhe Rwampara.
Një rast i virusit është konfirmuar në kryeqytetin Kinshasa, që besohet të jetë tek një pacient që po kthehej nga Ituri.
OBSH-ja tha se virusi është përhapur përtej Republikës Demokratike të Kongos, me dy raste të konfirmuara të raportuara në Ugandën fqinje. Zyrtarët ugandanë thanë se një burrë 59-vjeçar që vdiq të enjten kishte rezultuar pozitiv.
Sa shqetësuese është emergjenca globale e Ebolës?
Në një deklaratë, qeveria e Ugandës tha se pacienti që vdiq ishte një shtetas kongolez, trupi i të cilit është kthyer tashmë në Republikën Demokratike të Kongos.
Një laborator ka konfirmuar gjithashtu një rast me Ebola në qytetin lindor të Gomës, aktualisht të kontrolluar nga rebelët M23, raportoi të dielën agjencia e lajmeve AFP.
OBSH-ja tha se situata e vazhdueshme e sigurisë dhe kriza humanitare në RD të Kongos, e kombinuar me lëvizshmërinë e lartë të popullsisë, vendndodhjen urbane të pikës së nxehtë dhe numrin e madh të objekteve joformale të kujdesit shëndetësor në rajon, rritën rrezikun e përhapjes.
Vendet që kufizohen me RD të Kongos konsiderohen me rrezik të lartë për shkak të tregtisë dhe udhëtimeve.
OBSH-ja këshilloi që RD e Kongos dhe Uganda të krijojnë qendra operacionesh emergjente për të monitoruar, gjurmuar dhe zbatuar masa parandaluese të infeksionit.
Për të minimizuar përhapjen, agjencia shëndetësore tha se rastet e konfirmuara duhet të izolohen menjëherë dhe të trajtohen derisa dy teste specifike për virusin Bundibugyo të kryera të paktën 48 orë larg njëri-tjetrit të rezultojnë negative.
Shpërthimi më vdekjeprurës në RD të Kongos ishte midis viteve 2018 dhe 2020, gjatë të cilit vdiqën gati 2,300 njerëz.
Për vendet që kufizohen me rajone me raste të konfirmuara, qeveritë duhet të forcojnë mbikëqyrjen dhe raportimin shëndetësor.
OBSH shtoi se vendet jashtë rajonit të prekur nuk duhet të mbyllin kufijtë e tyre ose të kufizojnë udhëtimet dhe tregtinë pasi "masa të tilla zakonisht zbatohen nga frika dhe nuk kanë bazë shkencore".
Drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, paralajmëroi se aktualisht ka "pasiguri të konsiderueshme për numrin e vërtetë të personave të infektuar dhe përhapjen gjeografike" të shpërthimit.
Çfarë është Ebola dhe si përhapet?
Çfarë e shkakton këtë shpërthim? Ebola është një sëmundje e shkaktuar nga një virus - është e rrallë, por e rëndë dhe shpesh vdekjeprurëse. Ekzistojnë tre lloje të virusit Ebola që shkaktojnë shpërthime, dhe kjo njihet si Bundibugyo.
Si transmetohet Ebola? Përhapet midis njerëzve përmes lëngjeve trupore të infektuara, siç janë gjaku dhe të vjellat.
Sa vdekjeprurëse është? Midis 30% dhe 50% e njerëzve kanë vdekur në shpërthimet e mëparshme të virusit Ebola Bundibugyo.
Cila është koha e inkubacionit? Simptomat shfaqen midis dy dhe 21 ditëve pas infektimit.
Cilat janë simptomat? Simptomat fillestare shfaqen papritmas dhe janë të ngjashme me gripin, siç janë ethe, dhimbje koke dhe lodhje. Ndërsa sëmundja përparon, zhvillohen të vjella dhe diarre dhe organet e trupit nuk funksionojnë aq mirë. Disa pacientë mund të zhvillojnë gjakderdhje të brendshme dhe të jashtme.
Nga vjen Ebola? Shpërthimet fillojnë kur dikush infektohet me Ebola nga kafshë të infektuara, siç janë lakuriqët e frutave.
A ka vaksinë? Ekzistojnë vaksina për speciet e Ebolës në Zaire, por jo për Bundibugyo-n.
Një hartë e Republikës Demokratike të Kongos, që tregon Iturin, Mongwalunë, Rwamparan dhe Bulapen, së bashku me vendet fqinje Ugandën, Sudanin e Jugut, Tanzaninë dhe Angolën.
Ebola u zbulua për herë të parë në vitin 1976 në atë që tani njihet si Republika Demokratike e Kongos dhe mendohet se është përhapur nga lakuriqët e natës. Ky është shpërthimi i 17-të i sëmundjes vdekjeprurëse virale në vend.
Nuk ka kurë të provuar për Ebolën, me një shkallë mesatare vdekshmërie prej rreth 50%, sipas OBSH-së.
Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) të Afrikës thanë më parë se ishin të shqetësuara nga rreziku i lartë i përhapjes së mëtejshme për shkak të mjediseve urbane të Rwampara dhe Bunia, si dhe aktiviteteve minerare në Mongwalu.
Drejtori ekzekutiv i agjencisë shëndetësore, Dr. Jean Kaseya, shtoi se “lëvizja e konsiderueshme e popullsisë” midis zonave të prekura dhe vendeve fqinje nënkuptonte gjithashtu se koordinimi rajonal ishte thelbësor.
Rreth 15,000 njerëz kanë vdekur nga virusi në vendet afrikane gjatë 50 viteve të fundit.
Shpërthimi më vdekjeprurës në RD të Kongos ishte midis viteve 2018 dhe 2020, gjatë të cilit vdiqën gati 2,300 njerëz.
Vitin e kaluar, 45 persona vdiqën pas një shpërthimi në një rajon të largët.
/Kosovapress/
