"Radar" zbulon se qeveria serbe ishte përgatitur paraprakisht për përdorim force ndaj protestuesve pasqësor më 15 mars 2025, përfshirë ato për përdorimin e armatimit zanor eksperimental LRAD dhe taktika të tjera, sipas një hulumtimi të mediumit serb Radar, transmeton KosovaPress.

"Më 15 Mars, shteti do të bjerë kambanën e fundit", tha presidenti serb Aleksandër Vuçiq në ditët para tubimit të madh të marsit të vitit të kaluar në Beograd, kur në dhjetë minuta pas orës 7 të mbrëmjes, një sulm terrorist de facto u krye ndaj qytetarëve paqësorë në rrugën “King Milan”. Më parë, sipas dëshmive të burimeve të Radarit, ai e kishte fyer dhe poshtëruar të njëjtin Ivica Daçiq, për shëndetin e të cilit është shumë i shqetësuar sot, para kolegjiumit të habitur të policisë të kryesuar nga drejtori, në sallonin oval të Ministrit të Brendshëm, duke përdorur fjalorin më primitiv, duke e akuzuar atë se ishte shumë i vakët në reagimet e tij për shkak të një "të mete karakteri":

"Do të ketë gjakderdhje!" i bërtiti Aleksandar Vuçiq shokut të tij të viteve '90 të luftës, para oficerëve të policisë të turpëruar. "Do të ketë gjakderdhje, dhe kushdo që mendon ndryshe nuk është i informuar mirë!" Më parë, presidenti i të gjithë qytetarëve të Serbisë e kishte kontrolluar Agjencinë e Sigurisë dhe Informacionit, drejtorin aktual Vladimir Orliq dhe shefin tani të shkarkuar Marko Parezanoviq, për të ditur mirë se çfarë po ndodhte në Bosnjë dhe Hercegovinë, Mal të Zi dhe rajon, por jo se çfarë po ndodhte në Serbi.

Kur Daçiq bëri një sugjerim të arsyeshëm se përvoja e kishte mësuar se represioni nuk ishte zgjidhja për tubimin e disa qindra mijëra qytetarëve që po përgatitej, që përndryshe ishte një vlerësim konservator i Ministrisë së Punëve të Brendshme, kjo u bë vetëm një mundësi për një breshëri të re fyerjesh, me një dalje demonstrative nga takimi:

"Nuk ke arritur kurrë të bësh asgjë në politikë, sepse gjithmonë je fshehur pas njerëzve të tjerë, të cilët kanë marrë vendime", i tha Vuçiq partnerit të tij të koalicionit i cili vrapoi pas tij nga salla duke u përpjekur ta qetësonte.

Takimet u zhvilluan çdo ditë gjatë gjithë javës deri të shtunën, 15 mars 2025. Një nga oficerët e policisë që e kuptoi presidentin, i cili vazhdimisht bënte thirrje për gjakderdhje gjatë demonstratave paqësore, ishte koloneli Radoslav Repaq, i cili është mik personal i vëllait të presidentit, Andrej Vuçiq.

Në fakt, tre pajisje të tilla, një LRAD 450 më i madh dhe dy LRAD 100 më të vegjël, iu vunë në dispozicion brigadës së policisë përveç njësive të xhandarmërisë. Sipas burimeve të informuara mirë të Radar, Repaq mori një përgjigje disi të paqartë nga eprori i tij në prani të oficerëve të tjerë: "të përdorë të gjitha mjetet e lejuara me ligj". Kjo fjali mbeti në ajër kryesisht për shkak të faktit se fotoreporterja Vesna Laliq dokumentoi se më 15 mars, njësia e xhandarmërisë që po siguronte parlamentin kishte një pajisje LRAD 450 të montuar në një nga xhipat e parkuar pranë parlamentit serb.

Brigada e policisë u vendos në Parkun e Pallatit përpara ndërtesave të Pallatit të Vjetër dhe të Ri. Gjithashtu u vu re se gjatë grumbullimit të demonstruesve, në disa raste Koloneli Repaq, Avali 1 (qendra e komandës së policisë) pati raportime alarmuese se ai po i nënshtrohej sulmeve të dhunshme me gurë dhe shishe, duke kërkuar ndërhyrje.

Ndërhyrja në formacionin "vullkan" do të kryhej nga Brigada e Policisë në bashkëpunim me detashmentin e xhandarmërisë së Novi Sadit që po siguronte Parlamentin. Ky veprim përfshinte një formacion konik të oficerëve të policisë që ngushtohej në krye në drejtim të veprimit dhe do të priste masën e demonstruesve përpara Parlamentit përgjysmë me një përqendrim të lartë personeli në një sulm dhe më pas do të vazhdonte me shtypjen e tyre që andej. Ajo që u regjistrua gjithashtu atë ditë është se Veselin Miliq, komandant i Departamentit të Policisë së Qytetit të Beogradit, iu përgjigj njërës prej këtyre thirrjeve urgjente nga Koloneli Repaq dhe i tha atij "të qetësohej dhe se nuk kishte nevojë për ndërhyrje". Keqkuptimi i informacionit nga Miliq se "po përgatitet gjakderdhje" nuk është harruar në asnjë mënyrë.

Është e qartë se plani ekstrem i një sulmi të drejtpërdrejtë policor ndaj demonstruesve për shkak të numrit të qytetarëve të mbledhur u braktis, por jo qëllimi për ta "përfunduar" në mënyrë frikacake, me një të shtënë pas shpine, disi. Të gjithë aktorët e ngjarjeve të 15 marsit, me të cilët foli gazetari i Radar, e lokalizojnë drejtimin e veprimit të armës sonike nga drejtimi i Pallatit të Vjetër dhe këndi i rrugëve Dragoslava Jovanoviqa dhe “Kralja Milana”, drejt Slavias. Është gjithashtu tregues se në Pallatin e Vjetër kishte një grup më të madh burrash të armatosur, të udhëhequr nga ish-lojtari i hendbollit, tani bandit i regjimit, Vladimir Mandiq, gjithashtu një nga operativët kryesorë të Andrej Vuçiq.

Ajo që u regjistrua gjithashtu atë ditë është se Veselin Miliq, komandant i Departamentit të Policisë së Qytetit të Beogradit, iu përgjigj një prej urgjencave të tilla nga koloneli Rebaq dhe i tha atij të qetësohej, dhe se nuk kishte nevojë për ndërhyrje. Miliq nuk e ka harruar aspak këtë keqkuptim të informacionit se "po përgatitej gjakderdhje".

Ndërhyrja në formacionin "vullkan" do të kryhej nga Brigada e Policisë në bashkëpunim me detashmentin e xhandarmërisë së Novi Sadit që po siguronte Parlamentin. Ajo përfshinte një formacion konik oficerësh policie që ngushtohej në krye në drejtim të veprimit dhe do të përdorte një përqendrim të lartë personeli në një sulm për të prerë masën e demonstruesve përpara Parlamentit në gjysmë dhe më pas për t'i shtyrë ata që andej.

Gjithashtu u vu re se vetë Repaq, në një nga takimet e lartpërmendura në Pallatin e Serbisë para tubimit, e pyeti drejtpërdrejt drejtorin e policisë se çfarë të bënte me mjetet teknike për shpërbërjen e demonstratave (LRAD) që ishin blerë dhe vendosur në njësitë e policisë.

“Mendoj se ata janë të vetëdijshëm se qytetarëve u është e qartë se diçka shumë serioze dhe e paligjshme ka ndodhur, dhe për këtë arsye ata janë shumë të prirur të shtypin përhapjen e së vërtetës”, thekson Petroviq. “E vetmja mënyrë që ata dinë ta bëjnë këtë është përmes propagandës dhe kërcënimeve. Ky ishte qëllimi i kërcënimit të njerëzve me ndjekje penale për krimin e shkaktimit të panikut.”

Përveç paralajmërimeve që erdhën nga Alice Jill Edwards, raportuesja Speciale e OKB-së për Torturën, se në Serbi u përdorën armë eksperimentale, në fund të prillit Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut në Strasburg lëshoi ​​një masë të përkohshme duke i treguar qeverisë serbe se duhet të përmbahet nga përdorimi i armëve sonike.

“Gjithçka varet nga ne. Mendoj se fakti që kemi parë një reagim maksimal nga bashkësia ndërkombëtare, të paktën kur bëhet fjalë për topin sonik”, përfundon Petroviq. “Problemi i madh këtu është se institucionet ndërkombëtare nuk mund të kryejnë në mënyrë të pavarur një hetim në Serbi, por kjo varet ekskluzivisht nga vendi pritës dhe pjesëmarrja e tyre është vetëm bashkëpunuese dhe konsultative.”

Serbia nuk ka pasur një hetim të pavarur për ngjarjet e 15 marsit të vitit të kaluar, përveç atij të nënshkruar nga FSB-ja ruse. “Megjithatë, për hir të së ardhmes së këtij vendi, i cili duhet të çlirohet njëherë e përgjithmonë nga "shpëtimtarët e tij", duhet të vërtetohen të gjitha faktet për njerëzit që: kanë siguruar armë të paligjshme, kanë dhënë urdhrin për përdorimin e tyre, për ata që e kanë kryer atë dhe më pas për ata që kanë penguar dëshmitë e atyre që e kanë ndjerë atë sulm brutal mbi trupat e tyre, për ata që e kanë shndërruar të vërtetën në gënjeshtër”, përfundon Radar.