Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, "blen favorin e disa politikanëve dhe grupeve që janë dominuese në disa vende, duke blerë armë nga kompani shtetërore ose private që kanë marrëdhënie miqësore me udhëheqjen shtetërore atje", deklaroi analisti ushtarak serb, Aleksandar Radiq.

"Izraeli është një shembull shkollor - nuk është një partner tradicional i industrisë serbe", tha ai, transmeton n1, përcjell KosovaPress.

"Ne nuk kemi blerë asnjë sistem të madh nga Izraeli - deri dje. Në paradën e shtatorit të vitit të kaluar, pamë për herë të parë asetet izraelite që mbërritën në armatimet tona, të cilat mund të thuash se shkuan përtej kornizës që vetëm pjesa e interesuar e publikut ishte e interesuar. Kjo është një risi me Izraelin, ka një komunikim dypalësh - armë shumë serioze importohen nga Izraeli, por në Izrael eksportohen armë në kohë lufte", ka shtuar ai.

Duke folur për strukturën e importeve të armëve në Serbi, Radiq tha se kemi "një marrëdhënie të ngushtë midis takimeve të presidentit me presidentë të tjerë dhe nënshkrimit të kontratave".

"Kontratat janë të drejtpërdrejta, nuk ka tenderë dhe ato lidhen me mënyrën e Vuçiqit për të zhvilluar politikën e tij të jashtme personale - ai shfaqet diku dhe organizon blerjen e armëve. Shpesh kam përshtypjen se nuk është një zgjedhje fondesh që është produkt i një vlerësimi të nevojave. Kjo nuk do të thotë se disa mjete nuk janë një zgjedhje e shkëlqyer, por nuk e shihni diçka si një vlerësim të menjëhershëm të nevojave", tha ai.

Shtoi se se "në Serbi nuk ekziston një vizion, të paktën jo i hapur dhe i qartë - planifikimi afatgjatë për blerjet".

"Sigurisht, qeveria është arrogante në komunikim, ata gjithmonë do të thonë: ne e planifikuam këtë, dhe ju vërtetoni të kundërtën, duke pasur parasysh se dokumentet janë sekrete, është ide ad hoc", tha ai.

Radiq shtoi se dikush "e gjykoi gabim seriozisht vlerësimin dhe nevojat e qëndrueshmërisë së kontratave" kur u nënshkruan kontrata të mëdha me Rusinë në vitin 2021 - në një kohë kur batalionet ruse po përgatiteshin për luftën në Ukrainë.

Ai shtoi se në Serbi "aspektet financiare janë diku në mjegull", se është e sigurt që kontratat janë të drejtpërdrejta, por se burimet e financimit shpesh janë të paqarta dhe se më pas do të shohim se ka disa kredi ndërshtetërore.

"Nuk ka dokumente dhe mekanizma përmes të cilëve mund të jeni të sigurt se keni ardhur deri te qasja se sa paguajmë në të vërtetë dhe çfarë marrim për ato para", tha ai.

Radiq deklaroi se është e sigurt që Izraeli është ndër tre partnerët kryesorë në blerjen e armëve dhe pajisjeve ushtarake dhe se ata kanë marrë raketa me rreze të gjatë veprimi që i japin Serbisë një avantazh të veçantë në rajon.

"Është një vendim serioz politik nga ana e Izraelit që të dorëzojë. Kompania izraelite Elbit ka publikuar të dhëna mbi klientë evropianë të paidentifikuar, kështu që kur mbledh disa njoftime, arrijmë në vlerën e 2 miliardë kontratave që janë nënshkruar më parë me Izraelin - mund të supozojmë se është Serbia, por kjo është vetëm një pjesë e historisë, nuk kemi mundësin të themi saktësisht se cila është vlera", tha ai.

Ai shtoi se qeveria jonë preferon shumë më tepër të blejë nën velin e sekretit nga vendet nga të cilat informacioni rreth vlerës së marrëveshjes do të trajtohet si sekret, sepse në këtë mënyrë gjithçka mbetet në hije.

Çfarë po ndodh me eksportin?

Duke folur për raportin e Radar se që nga fillimi i luftës në Rripin e Gazës, armë me vlerë 182 milionë dollarë janë dorëzuar në Izrael, pothuajse gjysma e të cilave ishte gjatë ndalimit të plotë të eksportit, Radiq thotë se gjatë ndalimit, disa fabrika punuan vetëm për Izraelin, dhe se kjo tregon mendjelehtësinë me të cilën sillet Serbia.

"Ideja për të futur një embargo pa bazë ligjore, për të krijuar një kaos të tillë është e pazakontë", tha ai.

Duke folur për ndalimin, ai shtoi se kompanitë e përfshira në atë biznes nuk morën një shpjegim se për çfarë bëhej fjalë dhe se "kemi një deklaratë publike nga Vuçiq që është një bazë ligjore".

"Që nga qershori, sistemi është ndalur dhe është krijuar një mekanizëm privatizimi i plotë i idesë së importit dhe eksportit, keni një njeri që vendos se çfarë do të bëni, pikë. Ky është problemi kyç, shteti është privatizuar dhe shumë kompani kanë pësuar dëme, është ndaluar funksionimi normal, janë krijuar rezerva, nuk ka pasur para mjete, nuk janë realizuar kontratat që ishin tashmë të paguara, dhe Izraelit i janë dërguar paketa municioni sepse nga lart është vlerësuar se politikisht është e dobishme", tha ai.