Investimet e huaja shihen gjerësisht si një nxitës kyç i rritjes ekonomike, inovacionit dhe krijimit të vendeve të punës. Por cilat vende po fitojnë garën për investitorët ndërkombëtarë dhe si po ndryshon pozicioni i Evropës në një treg global gjithnjë e më konkurrues?

Investimet e huaja shihen gjerësisht si një nxitës kryesor i rritjes ekonomike, inovacionit dhe krijimit të vendeve të punës. Kur kompanitë hapin vende të reja, ndërtojnë fabrika ose krijojnë qendra kërkimore, ato jo vetëm që sjellin kapital në një vend, por shpesh krijojnë vende pune dhe forcojnë zinxhirët lokalë të furnizimitm shkruan Euronews, përcjell KosovaPress.

Si rezultat, konkurrenca për të tërhequr investitorë ndërkombëtarë është intensifikuar. Qeveritë përdorin stimuj investimi, lehtësime tatimore dhe forume ndërkombëtare investimi për të bindur kompanitë të zgjedhin tregjet e tyre.

Edhe Franca e ka bërë tërheqjen e investimeve të huaja një përparësi kyçe vitet e fundit. Që nga viti 2018, qeveria e ka promovuar vendin përmes iniciativës së saj " Zgjidh Francën ".

Në samitin e këtij viti, Presidenti Emmanuel Macron tha se kompanitë e huaja kishin premtuar investime me vlerë 93 miliardë euro, të cilat Pallati Élysée i përshkroi si një shifër rekord.

Por sa të suksesshme janë vendet evropiane në tërheqjen e investitorëve ndërkombëtarë? Cilat vende po tërheqin më shumë projekte investimi?

Franca mbetet destinacioni kryesor i investimeve në Evropë

Për të matur konkurrencën për investitorët ndërkombëtarë, Anketa e Atraktivitetit të EY Europe ofron një pikë referimi të dobishme. Ndryshe nga statistikat tradicionale të investimeve të huaja direkte (IHD), të cilat mund të shtrembërohen nga transaksionet e mëdha ose flukset financiare brenda kompanisë, anketa gjurmon numrin e projekteve individuale të investimeve.

Vendet më të pasura në vitin 2026: Një masë e re e pasurisë i nxjerr Francën dhe Gjermaninë nga dhjetë vendet e para

Cilat ekonomi evropiane do të rriten më shpejt në vitin 2026?

Këto përfshijnë projekte të reja të shpallura ose të regjistruara nga kompani të huaja në një vit të caktuar, të tilla si hapja e objekteve të reja, ndërtimi i vendeve të prodhimit ose zgjerimi i operacioneve ekzistuese.

Sipas edicionit të fundit të anketës, në vitin 2025 u njoftuan 5,026 projekte të reja investimi në të gjithë Evropën, me EY që e përcakton Evropën si një rajon gjeografik dhe jo si Bashkimin Evropian. Shifra ishte 7% më e ulët se në vitin 2024 dhe shënoi nivelin më të ulët në 11 vjet.

Pavarësisht një rënieje të ndjeshme, Franca e ruajti pozicionin e saj si destinacioni kryesor i Evropës për investimet e huaja. Numri i projekteve ra me 17% në 852 në vitin 2025, duke përfaqësuar rënien më të madhe midis destinacioneve kryesore të investimeve në Evropë.

Mbretëria e Bashkuar u rendit e dyta me 730 projekte, 14% më pak se një vit më parë.

Gjermania mbeti destinacioni i tretë më i madh në Evropë për investime të huaja, me 548 projekte. Megjithatë, totali ra me 10%, duke arritur nivelin më të ulët që nga viti 2009.

Trendi afatgjatë është edhe më i habitshëm. Krahasuar me vitin 2019, numri i projekteve të investimeve në Gjermani ka rënë me 44%, një rënie dukshëm më e madhe se në Francë (-28%) ose Mbretërinë e Bashkuar (-34%).

Ndër vendet me performancën më të mirë në vitin 2025 ishin Spanja dhe Turqia. Spanja e rriti numrin e projekteve të investimeve me 20% në 383, duke u renditur në vendin e katërt. Turqia e ndoqi nga afër me 376 projekte, me një rritje prej 7%, duke u renditur e pesta.

Polonia vazhdoi trendin e saj në rritje, duke regjistruar 285 projekte investimi në vitin 2025, një rritje prej 10% nga një vit më parë. Kjo e bëri atë destinacionin e gjashtë më të madh për investimet e huaja në Evropë. Holanda ishte gjithashtu ndër vendet e pakta që shënoi rritje, me projekte që u rritën me 8% në 159.

Italia, Belgjika dhe Portugalia gjithashtu panë rënie të aktivitetit të investimeve. Numri i projekteve ra me 8% në 206 në Itali dhe me 11% në 187 në Belgjikë, ndërsa Portugalia regjistroi 186 projekte, 5% më pak se një vit më parë.

Kush po investon në Evropë?

Shtetet e Bashkuara mbetën burimi më i madh i projekteve të investimeve të huaja në Evropë në vitin 2025. Kompanitë amerikane njoftuan 943 projekte në të gjithë kontinentin, duke ruajtur pozicionin e tyre si investitori kryesor i jashtëm në Evropë.

Firmat gjermane u renditën të dytat pavarësisht një rënieje të ndjeshme të aktivitetit të tyre të investimeve jashtë vendit. Në vitin 2025, ato njoftuan 484 projekte investimi në vende të tjera evropiane, një rënie prej 24% krahasuar me vitin e kaluar. Rënia ishte jashtëzakonisht e madhe, pasi numri i projekteve zakonisht kishte tejkaluar 600 në vitet e fundit.

Pavarësisht rënies, Gjermania mbeti investitori më i madh brenda-evropian në Evropë. Franca ishte përsëri destinacioni kryesor për investimet gjermane, duke tërhequr 101 projekte. Turqia u rendit e dyta për herë të parë, përpara Mbretërisë së Bashkuar.

Evropa humbet terren edhe në nivel global

Për ta vendosur performancën e Evropës në një perspektivë globale, ia vlen të shqyrtojmë flukset e investimeve të huaja direkte (IHD). Sipas Raportit Botëror të Investimeve 2025 të UNCTAD , IHD-të globale ranë në rreth 1.49 trilion dollarë në vitin 2024, 11% më pak se një vit më parë.

Evropa u godit veçanërisht rëndë. Sipas UNCTAD, rajoni tërhoqi rreth 182 miliardë dollarë investime të huaja direkte në vitin 2024, krahasuar me 439 miliardë dollarë një vit më parë, një rënie prej 58%.

Amerika e Veriut u rendit e dyta me 343 miliardë dollarë në hyrje të investimeve të huaja direkte, një rritje prej 23% nga viti në vit. Azia mbeti destinacioni më i madh në botë për kapitalin ndërkombëtar, duke tërhequr 605 miliardë dollarë pavarësisht një rënieje modeste prej 3%.

Por këto shifra vijnë me një paralajmërim të rëndësishëm metodologjik. UNCTAD përjashton të ashtuquajturat "ekonomi kanalizuese" si Luksemburgu, Holanda dhe Irlanda për të shmangur shtrembërimet nga strukturat e kompanive holding dhe transaksionet financiare brenda grupit.

Pse investitorët po bëhen më të kujdesshëm

Sipas EY, rritja e dobët ekonomike në pjesën më të madhe të Evropës ka qenë një faktor kyç pas rënies së aktivitetit të investimeve. Çmimet e larta të energjisë, pasiguria gjeopolitike dhe një klimë më e kujdesshme investimesh e korporatave kanë ndikuar gjithashtu në vendimet e biznesit.

Tensionet tregtare dhe shqetësimet mbi tarifat e reja të mundshme po shtojnë presion të mëtejshëm mbi planet e investimeve.