Nga patatet e skuqura të Fritlandit te statuja e heroit mesjetar Skënderbeu në Schaerbeek, diaspora shqiptare është endur në vetë strukturën e Brukselit, shpesh aq pa probleme sa prania e saj ndihet si një sekret i ruajtur mirë.

Me rreth 60,000 shqiptarë që e quajnë Belgjikën shtëpi, udhëtimi i komunitetit përcaktohet nga aventura dhe qëndrueshmëria, duke filluar me një tren të vetëm refugjatësh nga ish-Jugosllavia në vitin 1956.

INSTAT (Instituti i Statistikave të Shqipërisë) vlerëson se numri i shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit është rreth 2.2 milionë, me rreth 60,000 që aktualisht jetojnë në Belgjikë dhe rreth 40,000 që jetojnë në rajonin e Brukselit (kryesisht në Schaerbeek), shkruan The Brussels Times.

Prania e tyre është delikate në krahasim me diasporat e tjera në Belgjikë. Megjithatë, nëse i kushtoni vëmendje, gjurma e tyre është lënë në qytet, me një qendër kulturore në Grand Place dhe madje edhe një statujë të Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, një nga heronjtë e tyre kombëtarë, të vendosur në Sheshin Prévost-Delaunay në Schaerbeek, pranë Parc Josaphat.

Rëndësia e Skënderbeut për Evropën

Gjergj Kastrioti, i njohur më mirë si Skënderbeu, lindi më 6 maj 1405 në familjen fisnike Kastrioti. Në rininë e tij, ai u mor peng nga Perandoria Osmane, u detyrua të konvertohej në Islam dhe u stërvit si komandant në ushtrinë osmane.

Në vitin 1443, Skënderbeu braktisi Ushtrinë Osmane dhe rimorri fortesën e tij stërgjyshore në Krujë, duke ngritur flamurin shqiptar me shqiponjën dykrenare, duke shënuar fillimin e një lufte çlirimtare.

Skënderbeu shihej jo vetëm si një person që luftonte për Shqipërinë, por për të gjithë Evropën e krishterë në atë kohë; ai madje u quajt “Athleta Christi” (Kampion i Krishtit) nga Papa Kalisti III.

Për shumë njerëz, Skënderbeu shihet si një figurë historike që ndihmoi në ruajtjen e kulturës evropiane dhe ndihmoi shumë territore të qëndronin të pavarura nga osmanët.

Si u formua diaspora në Belgjikë

Sipas Maision Culturelle Belgo-Albanaise , më 1 gusht 1956, një tren që transportonte 700 refugjatë nga vendet komuniste të Evropës Juglindore mbërriti në provincën Namur.

Këta refugjatë udhëtuan për 72 orë dhe midis tyre kishte qindra refugjatë nga Shqipëria. Kjo shënon valën e parë të madhe të migrimit shqiptar në Belgjikë dhe hapi rrugën për t'u bashkuar edhe të tjerëve.

Që nga migrimi i tyre fillestar, ka pasur një valë të madhe shqiptarësh etnikë që kanë ardhur në Belgjikë, duke ikur nga paqëndrueshmëria politike, varfëria dhe persekutimi, si dhe konflikti i armatosur në Ballkan.

Shumë nga shqiptarët që migruan në Belgjikë ose janë natyralizuar dhe janë bërë shtetas belgë, ose mbajnë pasaporta nga Kosova, Maqedonia e Veriut ose Mali i Zi, gjë që shtrembëron numrin zyrtar të shqiptarëve që banojnë në Belgjikë.

Pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008, Belgjika u bë një nga vendet e para që e njohu zyrtarisht shtetin e ri vetëm një javë më vonë. Në nder të këtij momenti historik, The Brussels Times u ul me anëtarë të diasporës shqiptare për të diskutuar kulturën e tyre dhe se si ajo përfshihet në jetën e tyre në Belgjikë.