Mes përplasjesh dhe mospajtimesh Komisioni për Ekonomi i ka dhënë dritën e gjelbër Projektligjit për Energjinë të cilin ministrja e Ekonomisë , Artane Rizvanolli e quajti ligj që mbron konsumatorin. Ndërsa, anëtarët e këtij komisioni nga opozita e kritikuan ligjin.

Ministrja Rizvanolli, tha se ky ligj ofron mbrojtje më të mirë për konsumatorët e cenueshëm.

Sipas saj dokumenti është i hartuar sipas praktikave evropiane dhe në rast se në Kosova arrin ta miratojë deri më 31 qershor të këtij viti mund të përfitoj 9 milionë euro në kuadër të planit të rritjes.

“Ndryshe nga ligji aktual, që është hartuar në përputhje me pakon e tretë të energjisë dhe vendos vetëm rregullat bazë për organizimin dhe funksionimin e sektorit, ky projektligj i ri, përveç që mbulon çështjet ekzistuese, ka në fokus kryesor të drejtat dhe mbrojtjen e konsumatorit, duke sqaruar më mirë çështje konkrete që janë me shumë interes për qytetarët dhe bizneset... 15\44Ky ligj ofron mbrojtje më të mirë për konsumatorët e cenueshëm,  ky ligj trajton më qartë konsumatorët e cenueshëm dhe parashikon masa konkrete për t’i mbrojtur ata sidomos me vështirësi në pagesë e energjisë dhe shmangien e shkyqjen”, tha ajo.

Por, kritika për projektligjin për Energji adresoi deputeti nga PDK-së, Ferat Shala i cili e vlerësoi si të dëmshëm,  centralizues dhe është jodemokratik.

“Nga ajo që shoh në nenin gjashtë, hapur nëse nuk është shkarje teknike, s'besoj që është shkarje teknike se bilanci nuk është shkarje teknike. Pra ju keni centralizuar në mënyrë absolute çështjen e planifikimit, bilancit të energjisë në të gjithë sektorin. Që nënkupton për mua hapur konflikt interesi. Që për mua nënkupton ndërhyrje direkte në planifikim, në import, në eksport, në remonte, në mirëmbajtje. Dhe nëse një rregullatori i jepet kaq përgjegjësi dhe vetë planifikon bilancin e energjisë, dhe vetë ia dikton KEK-ut sa me prodhua, sa me importua e sa me eksportua, edhe mirëmbajtjen, konsideroj që është i fortë konflikti i interesit, apo ndërhyrje direkte. Nuk ka ndodhë në ligjin që e kemi aktualisht në fuqi kjo. Pra këtë pikë e keni ndryshua për mendimin tim në mënyrë arbitrare në kuptimin ekonomik, jo njerëzor....35’41 E shoh të dëmshëm ligjin vetëm në këtë pikë pa elaburuar asnjë pjesë tjetër e shoh tepër të dëmshëm centralizues dhe jo demokratik”, tha ai.

Kritika pati edhe depuetetja e LDK-së Janina Ymeri, e cila tha se projektligji për Energji i jep më shumë kompetenca ministrisë duke e humb roli e Zyrës së Rregullatorit për Energji.

Sipas saj ky projektligj nuk ka kaluar konsultimet publike.

“Mirëpo përveç që ky ligj i jep kompetenca shtesë ministrisë edhe që e humb rolin rregullator të ZRRE-së, gjithashtu ma vonë domethënë ju si ministri mundeni me ndiku edhe në çmime, edhe në shërbim të operatorit ose furnizuesit publik. Shtrohet pyetja për çka na vyen ZRRE-ja kur ministria mundet me ndërhy gjithsesi? Tani po i bie ministria, a i raporton a nuk i raporton komisionit? Edhe tjetra çka është hala më me rëndësi, se ashtu nuk mendoj që Zyra e Rregullatorit të Energjisë është e pavarur, asht që pronat në shfrytëzim ose në posedim të ndërmarrjeve të energjisë, i takon ndërmarrjeve të energjisë”, tha ajo.

Ministrja, Rizvanolli gjatë dhënies së sqarimeve deputetes së LDK-së, Janina Ymeri iu drejtua duke i thënë se konsultime publike ka pas por që ato janë zhvilluar në kohën kur deputetja Ymeri nuk ka qenë eksperte e energjisë.

“Mosbesimi që rregullatori është i pavarur dhe lidhet me këtë unë veç mund të them që nuk besoj që ka pas ndonjë rregullator në mandat të ndonjë qeverie të ndonjë mazhorance që ka marr më shumë vendime jo popullore sesa ZRRE që ka marr gjatë mandatit tonë. Sa i përket ndërhyrjes iu përkujtoj vitin 2017 kur pikërisht subjekti LDK ka ndërhyrë direkt në shpërputhje edhe raportin konsultativ edhe me rekomandimet e ekspertëve vetëm kërkesa  e KEDS dhe KESCO ka qenë për heqjen e tarifës sezonale dhe ka qenë pikërisht komisioni i kryesuar nga LDK  me insistim të deputetëve të LDK  që ka ndërhyrë...01’’00’00Një vendim që edhe sot ia vuajmë pasojat ndryshimi i strukturës  tarifore në atë kohë ka quar në rritje të jashtëzakonshme të kërkesës në shpërputhje edhe me kapacitetin e rrjetit që e kemi...01’08’44Ka pas konsultim publik për këtë ligj ka ndodhur në tetor-nëntor të vitit 2024 por në atë kohë deputete nuk keni qenë ende eksperte e energjisë e ndoshta nuk e keni par”, tha ajo.

Më pas, deputetja e LDK-së, tha se nuk ishte pjesë e konsultimet publike pasi ka qenë duke e përgatitur dosjen për sektorin energjetik për të cilën tashmë po zhvillohen hetimet.

“Ministre e vërtetë është se në 2024 nuk kam qenë në konsultime se kam qenë duke ta bërë gati dosjen në sektor energjetik për ta dërguar tani në Vjenë, Lublanë edhe në vendet tjera e që të janë hapur hetimet por kjo nuk e përjashton faktin që nuk jeni konsultuar me bizneset për fund nuk e votoj këtë ligj”, deklaroi ajo.

E dosja për sektorin energjetik për ministren Rizvanolli ishte interesante se si deputetja e LDK-së ishte në dijeni për manipulimet eventuale në kohën kur askush nuk e ka ditur.

“Qenka interesant që paske qenë në dijeni për ato manipulimet eventuale në kohën kur kanë ndodhur kur ende nuk ka qenë askush në dijeni dhe duke  përgatitur dosjen kjo qenë mjaftë interesant sido që të jetë  duhet ta keni parasysh edhe një gjë deputete se shpesh i përzieni kompetencat”, deklaroi Rizvanolli.

Në këtë diskutim ndërhyri edhe deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Taulant Kelmendi i cili iu drejtuar deputetes së LDK-së, Ymeri duke i thënë “eksperte e muajve të fundit”.

“Thirreni si eksperte e muajve të fundit duhet me i ditë këto bre elementare janë edhe i krahason unë po ta them se është neni komplet i njëjtë përmbajtja e njëjtë fundamenti i njëjtë  dhe po vjen po e gjen këtu për këtu dhe po kapesh nuk kemi nevojë me bë teatër e kemi ministren këtu mund t’i bësh pyetje”, tha ai.

Diskutimi për Projektligjin  për Energji në Komisioni për Ekonomia  ka vazhduar edhe me një përplasje tjetër në mes të deputetit të PDK-së, Ferat Shala e asaj të LVV-së, Rozeta Hajdari e cila është edhe kryetare e Komisionit për Ekonomi.

Gjithçka nisi kur deputetja Hajdari nisi t’i jap komente rreth projektligjit për Energji, ndërsa deputeti i PDK-së, e ka cilësuar si “shembull të keq” punën e saj sa ishte ministre e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë.

“Unë e kam gjetur atë ministri pa asnjë politikë sektoriale dhe në fund ka ardhur në kabinet për miratim...Shala: Mimoza ka qenë aty para teje ashtu ta ka lënë...Hajdari: Nuk ka qenë vetëm Mimoza e ka pas marrëveshjen e stabilizim-asocimit....Shala:  Nuk mund ta marr përvojën tuaj oj ministre nuk je shembull adekuat dhe i mirë shembujt e ministrisë tuaj nuk janë këtu jam duke fol për ministrinë e Energjisë,  shembulli juaj është shembull i keq....Hajdari: jo nuk është shembull i keq”, ishte debati mes dy deputetëve.

Komisioni për Ekonomi në rend dite e pati edhe shqyrtimin e vendimit të Presidentes për kthimin në shqyrtim të Ligjit për mbrojtjen e Konsumatorit por për shkak të konsultave shtesë mbeti të diskutohet në ndonjë mbledhje tjetër. Gjatë kësaj mbledhje të këtij Komisioni u formua edhe grupi punues për Projektligjin për masat e përkohshme të produkteve themelore në raste të veçanta të destabilizimit në treg./B.Ibishi/