Një teleskop i ri optik për vëzhgime natën, me një pasqyrë 80 centimetërshe, do të inaugurohet në prill në Observatorin Kombëtar Astronomik Rozhen, njoftoi për BTA Drejtori i observatorit, Nikola Petrov. Instrumenti i ri është instaluar në njërën nga kullat dhe zëvendëson një teleskop që ka qenë në përdorim për më shumë se gjysmë shekulli.

Pajisja e vjetër, e bazuar në teknologji të zhvilluar 50–60 vjet më parë, tani po tërhiqet nga përdorimi, ndërsa teleskopi i ri do të mundësojë vëzhgime më të sakta dhe me cilësi më të lartë të qiellit të natës, shpjegoi Petrov. Instrumenti është prodhuar nga një kompani austriake, e cila gjithashtu ka ndërtuar teleskopin 1.5-metërsh të observatorit, i cili u vuri në punë disa vite më parë.

Sipas Petrovit, ndërtimi i teleskopit të parë radio në Bullgari pritet të fillojë këtë verë. Ky objekt do të bëhet pjesë e një rrjeti evropian të teleskopëve radio dhe do të funksionojë në bashkëpunim me instrumente të ngjashme në të gjithë kontinentin, duke lejuar vëzhgime jo vetëm në dritë të dukshme, por edhe në gamën radio të spektrit elektromagnetik. Petrov tha se pajisjet e reja do të zgjerojnë kapacitetet shkencore dhe do të krijojnë mundësi më të mira për astronomët bullgarë për të zhvilluar kërkime brenda vendit.

Shkencëtarët e observatorit kanë marrë pjesë këtë vit gjithashtu në vëzhgimet e kometës ndërstelare 3I/ATLAS, e cila ka origjinën jashtë Sistemit Diellor. Vëzhgime polarimetrike u kryen në bashkëpunim me Institutin e Astronomisë dhe me teleskopë nga observatore të tjera në mbarë botën, duke dhënë rezultate shumë të mira, theksoi Petrov.

Kërkimet e kryera në Observatorin Kombëtar Astronomik Rozhen përputhen me standardet globale shkencore, duke përfshirë studime të kuasarëve, strukturës dhe formimit të yjeve në galaktikat fqinje, supernovave, grupeve të yjeve në Rrugën e Qumështit, yjeve të ndryshueshëm të klasave të ndryshme, yjeve magnetikë, kometave dhe asteroidëve, si dhe aktivitetit diellor.

Më 13 mars, observatori shënoi përvjetorin e 45-të të themelimit të tij. Petrov tha se megjithëse kompleksi ka kaluar periudha të vështira gjatë viteve, ai vazhdon të zhvillohet dhe të përmirësojë infrastrukturën shkencore.

Drejtori i observatorit shprehu gjithashtu shqetësim për sfidat që presin në të ardhmen. Në të kaluarën, observatori ka përballuar periudha pasigurie mbi mundësinë për të pasur fonde të mjaftueshme madje edhe për të paguar faturat e rrymës dhe për të vazhduar funksionimin, shkruan BTA.

“Sot koha sërish nuk është e lehtë dhe sfida të reja qëndrojnë përpara. Shpresoj që çdo vështirësi e mundshme të mos arrijë nivelin e problemeve bazë operacionale, por kam disa shqetësime,” tha Petrov, duke shtuar se për shkak të zhvillimeve globale, nuk mund të jetë plotësisht optimist për të ardhmen.