Vorbulla të çuditshme në Polin e Veriut

Vorbulla të çuditshme në Polin e Veriut

Temperaturat rekord të ulëta të vorbullave polare për këtë kohë të vitit mund të çojnë në shkatërrimin e shtresës së ozonit mbi rajonet polare.

Në fillim të janarit të këtij viti, u bënë matje në shtresat e mesme të stratosferës 50-55 km mbi sipërfaqen e Tokës.

Matjet mbi kryeqytetin islandez Rejkiavik kanë treguar temperaturën më të ulët në stratosferë në 40 vjetët e fundit, deri në -96 ° C. Ky informacion tregon gjendjen e dobët të vorbullës polare në stratosferë.

Disa javë më vonë u arrit një rekord i ri i temperaturës së ulët, por këtë herë në shtresat e ulëta të stratosferës, midis 18 dhe 20 km në lartësi. Në një studim në Svalbard, një arkipelag i vendosur në Oqeanin Arktik, një temperaturë prej -85 ° C u mat në shtresat e poshtme të stratosferës.

Meqenëse testet u kryen në qeliza jashtë thelbit të vorbullës polare, temperatura mbi Polin Verior në vetvete është sigurisht edhe më e ulët. Analizat tregojnë indikacione për temperaturë të ulët mahnitëse në zemër të vorbullës për këtë kohë të vitit.

Cili është kërcënimi i reve polare?


Sipas matjeve të Agjencisë hapësinore amerikane NASA, temperatura e regjistruar është më e ulëta në 40 vjetët e fundit për këtë periudhë në hemisferën veriore. Kjo gjendje bën që retë polare të formohen në stratosferë, të cilat formojnë në pjesët e saj më të ftohta, ku temperatura zbret nën -85 °C. Këto re janë më pak të zakonshme se drita polare.

Pavarësisht bukurisë së tyre, këto re luajnë një rol kryesor në procesin e varfërimit të ozonit. Në Polin e Jugut, ato ndihmojnë në krijimin e vrimës famëkeqe të ozonit. Arsyeja është se këto re nxisin formimin e klorit dhe bromit, të cilët janë kimikisht shumë aktive dhe kontribuojnë në shkatërrimin e përshpejtuar të ozonit.

Kushtet e ftohta që mbështesin formimin e këtyre reve stratosferike vazhdojnë deri në shtator, tetor mbi Antarktidë, kur rrezet e diellit një proces fotokimik që kontribuon në shkatërrimin e shtresës së ozonit.

Pranvera e pasigurt dhe fillimi i verës

Në rastin e Polit të Veriut, temperatura zakonisht nuk është aq e ftohtë sa të formohen këto re. Megjithatë, treguesit aktualë sugjerojnë një gjendje kritike të ozonit. Rrezet e diellit arrijnë në Polin e Veriut në fund të shkurtit dhe fillim të marsit, kështu që me praninë e reve polare në stratosferë mund të iniciojë procesin e zbrazjes së ozonit.

Vrima e ozonit mbi Polin e Veriut është akoma më e vogël se ajo mbi Polin Jugor, por sigurisht që është e parëndësishme për Hemisferën Veriore. Shkaku është një ftohje drastike e vorbullës polare, ndërsa fuqia e erës brenda saj është rritur në mënyrë të pazakontë, transmeton KosovaPress.

 

error: