Kush ka të drejtë të kandidojë në zgjedhje? – tregojnë ekspertët

Kush ka të drejtë të kandidojë në zgjedhje? – tregojnë ekspertët

Kushdo që ka dënime të prera qoftë me burgim, me gjobë apo me kusht në tri vjetët e fundit pavarësisht llojit apo shkallës së dënimit nuk mund të kandidojë në zgjedhjet e parakohshme parlamentare që do të mbahen më 14 shkurt 2021.

 Kështu thanë ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese, Enver Hasani dhe ish-kryetari i Gjykatës Supreme, Fejzullah Hasani të cilët morën pjesë në tryezën e organizuar nga Instituti i Kosovës për Drejtës me temën  “Kush ka të drejtë të kandidojë në zgjedhje?”.

Vendimi i gjykatës Kushtetuese i cili e dërgoi vendin në zgjedhje të parakohshme të cilat do të mbahen më 14 shkurt sipas tyre ka probleme thelbësore dhe probleme serioze që cenojnë edhe sigurinë juridike.

Ish-kryetari i  Gjykatës Kushtetuese, Enver Hasani thotë se aktgjykimi i  Gjykatës Kushtetuese nuk lë dyshime se çdo kush që ka 3 vjet dënim pa marr parasysh shkallës apo dënimit për veprën penale nuk mund të kandidojë në këto zgjedhje.

“As në dispozitiv dhe as në pjesën arsyetuese të aktgjykimit, Gjykata Kushtetuese nuk ka lënë asnjë dyshim më të vogël se çdo kush që ka dënim fajësues për tri vite pa marr parasysh shkallën e veprës, peshën e veprës dhe të dënimit në mënyrë jo diskriminuese ka cenuar garancionet kushtetuese nga neni 45, por edhe nga neni 70.6  edhe këtë garancion e ka rrënuar për shkak se nuk ka asnjë logjik që dikush që ndërkohë është deputet të vijë një dënim 8-9 muaj për ndonjë vepër. Gjykata nuk ka bërë asnjë dallim sa i përket peshës së veprës llojit të dënimit dhe në mënyrë gjenerale po e përsërisë se nuk ka asnjë rend që citohen në raportin e Venecias që e thotë në këtë mënyrë. Aty ke ose me Kushtetutë ose me ligj si akte autorizuese që shumicën e rasteve ia lënë një organi me vendos.. Nuk besoj që ka kush që mund ta lexojë ndryshe  kushdo qoftë nuk e di kush ka përfshirë edhe zotërinë Kurti a ka vendim apo nuk ka vendim unë vetëm kam dëgjuar nëpër medie nuk e di por nuk mundet ndryshme me u interpretuar. Prapë po e them se kam frikë që në të ardhmen mund të vijë gjendja në këtë vend për mos kuptim për shkak të jo profesionalizimit të dispozitivit dhe të krijohet një mish-mash dhe nuk ke më se çfarë zbaton”, theksoi ai.

Me këtë konstatim është pajtuar edhe ish-kryetari i Gjykatës Supreme,  Fejzullah Hasani i cili tha se edhe ata të cilët kanë vërejtje gjyqësore u mohohet e drejta për të kandiduar për deputet.


Sipas tij Komisioni Qendror Zgjedhor për verifikim të kandidatëve duhet të respektojë standardin Kushtetutën, ligjet, Kodin Penal të Kosovës në të kundërtën nuk ka pse bëhet ankesa e kandidatëve.

“Po iu referuam interpretimit të Gjykatës Kushtetuese jo vetëm ata që janë dënuar por edhe atij që iu është referuar vërejtja gjyqësore që nuk është fare dënim, edhe vërejtja gjyqësore shpallet fajtor jo vetëm i dënuar por edhe i pa dënuar fare edhe me vërejtje gjyqësore që ia bën me gisht me u shprehur në mënyrë metaforike, por edhe ai që është dënuar 100 euro sepse minimumi i dënimit është 100 euro nuk ka të drejtë për t’u zgjedhur sipas interpretimit të Gjykatës Kushtetuese. Sipas Kodit Penal, sipas Ligjit mbi Zgjedhjet, sipas Kushtetutës, sipas Konventës asnjë nga këto nuk mund t’i mohohet e drejta për të kandiduar nëse nuk iu është shqiptuar dënimi plotësues nga Gjykata dhe nëse nuk janë dënua me burgim efektiv gjithnjë duke u bazuar në se nuk ia njeh pasojat juridike. Por nëse është i detyrueshëm vendimi i Gjykatës Kushtetuese atëherë çfarë efekti ka ankesa nëse është i detyrueshëm për KQZ-në, është i detyrueshëm për PZAP dhe Gjykatën Supreme…nëse interpretohet në këtë mënyrë se ai është i domosdoshëm sepse ai e ka bë një interpretim ankesa e kandidatëve është fare formale”, theksoi ai.

Pjesëmarrës në këtë tryezë të IKD-së ishte dhe avokati, Kujtim Kërveshi i cili tha se kushdo që është shpallur fajtor në tri vitet e fundit për një vepër nuk ka çka kërkon në procesin zgjedhor të 14 shkurtit.

“Kushdo që  është dënuar në tri vitet e fundit pasojat e fundit janë për të gjithë këta qofshin ata që janë aktiv  politik, por edhe ata të cilët ia mësyjnë jetës politike përmes procesit zgjedhor ballafaqohen me këtë premisë nëse do i përmbahemi vetëm interpretimit të Gjykatës Kushtetuese. Ky vendim fatkeqësisht  nuk është në përputhje me disa nga standardet themeltare të Kodit Penal, por kjo është çështje tjetër  sepse interpretimi i ngushtë që duhet t’i bëhet këtij vendimi është kështu i qal dhe është i tillë çfarë është se kushdo që është shpallur fajtor në tri vitet e fundit për një vepër nuk ka çka kërkon  në procesin zgjedhor që është aktual dhe në të tjerët brenda kësaj periudhe”, theksoi ai.

Kurse, drejtori  i Instituti i Kosovës për Drejtësi, Ehat Miftaraj thotë se çdo qytetar në tri vitet e fundit kur do të mbahen zgjedhjet që ka një dënim të formës së prerë pa marr parasysh me burgim efektiv apo me kusht apo me gjobë  iu kufizohet kjo e drejtë.

“Çdo qytetar në tri vitet e fundit kur do të mbahen zgjedhjet që ka një dënim të formës së prerë pa marr parasysh me burgim efektiv apo me kusht apo me gjobë  iu kufizohet kjo e drejtë. Përderisa praktika e Gjykatës Kushtetuese e Kosovës menjëherë në vitet e para të themelimit të saj ka qenë një praktik që është marr nga shtetet e BE-së dhe rajonit dhe ka qenë praktikë që vendimet e kësaj gjykata kanë qenë të arsyetuara dhe shërbenin si burim i së drejtës si referencë të shteteve të tjera, fatkeqësisht në vitet e fundit, respektivisht në tri katër vitet e fundit kjo praktikë e mirë ka filluar të zëvendësohet me praktika të këqija nëse lejohet të jetë që dëshmon se Kosova, Kuvendi i Kosovës duhet të ndërmarr masa në mënyrë që të sigurohet që kjo gjykatë të ketë gjykatës me integritet,  dhe ky integritet të përkthehet në profesionalizëm dhe përvojë për trajtim të çështjeve që iu vije në punë“, theksoi ai.

Zgjedhjet e parakohshme parlamentare pritet të mbahen më 14 shkurt.

Lexo edhe

Video

error: