Ja pse SHBA ka më shumë tornado se çdo vend tjetër
Bota
Lexohet për: 3 min.
1 muaj më parë
Linku u kopjua

SHBA mesatarisht ka mbi 1.170 tornado çdo vit, më shumë se Kanadaja, Australia dhe të gjitha vendet evropiane së bashku. Brenda SHBA, çdo shtet ka pasur të paktën një tornado, dhe disa kanë dhjetëra çdo vit. SHBA është e veçantë për sa i përket prodhimit të kaq shumë tornadove, veçanërisht atyre të dhunshëm.

Në SHBA, numri mesatar i viktimave nga tornadot në vit është 73. Por në Evropë, ku tornadot janë zakonisht shumë më të dobëta, viktimat vlerësohen të jenë midis 10 dhe 15 në vit. Teksasi ka mesatarisht 140 tornado çdo vit – më së shumti nga çdo shtet. Kansas, Florida, Oklahoma dhe Nebraska përfundojnë pesëshen e parë.

Por numri i përgjithshëm i tornadove nuk tregon gjithmonë të gjithë historinë. Për shembull, pavarësisht se Alabama ka mesatarisht 42 tornado në vit - më shumë se tre herë më pak se Teksasi - ajo është në krye të listës për vdekjet nga tornadot.

Alabama ka mesatarisht 14 vdekje nga tornado në vit, pothuajse dyfishi i më i lartit tjetër - Misuri me tetë vdekje në vit. Koha e ditës dhe topografia ku ndodh tornado bën një ndryshim të madh në shkallën e vdekshmërisë.

Topografia në Alabama dhe shtetet e tjera jugore shpesh përfshin kodra, pllaja dhe shumë më tepër pemë sesa Kansas, Teksas dhe Nebraska, ku një tornado shpesh mund të shihet nga kilometra larg. Sa më shumë gjasa të shihet një tornado shpesh çon në raportimin më të shpejtë të tornados, duke u dhënë më shumë kohë njerëzve që të paralajmërohen dhe të kërkojnë strehim.

Shtetet jugore si Tennessee, Kentucky dhe Arkansas gjithashtu kanë më shumë tornado gjatë natës. Kjo mund të çojë në vdekje më të larta, pasi shumë njerëz janë duke fjetur.

“Tornadot në juglindje priren të jenë më të rrezikshëm se homologët e tyre në Rrafshnaltën e Madhe. Ka një sërë arsyesh për këtë, disa moti dhe disa gjeografike. Tornadot juglindore shpesh udhëtojnë më shpejt, të lëvizur nga një rrymë avionësh më e shpejtë,” tha Brandon Miller, meteorolog i CNN.

Këto gjendje kanë disa gjëra të përbashkëta: kushtet ideale atmosferike për formimin e tornadove.

“Përbërësit bazë për stuhitë e forta që mund të shkaktojnë tornado janë ajri i ngrohtë, i lagësht pranë tokës, ajri relativisht i thatë dhe i ftohtë lart dhe erërat horizontale në mjedis që stuhia formon në atë rritje ndërsa largoheni nga toka lart dhe ndryshoni drejtimin me lartësinë, duke fryrë nga ekuatori afër tokës dhe nga perëndimi lart”, tha Harold Brooks, shkencëtar i lartë në Laboratorin Kombëtar të Stuhive të Rënda NOAA.

Nga viti 2011 deri në vitin 2020, SHBA kishte mesatarisht një total paraprak prej 1.173 tornadosh në vit, dhe Evropa rreth 256. Rusia kryeson listën me 86 tornado në vit, pasuar nga Gjermania me 28.

Australia ka dhjetëra çdo vit dhe Afrika e Jugut gjithashtu raporton dukuri vjetore. Amerika e Jugut, ashtu si kontinentet e tjera, ka pikën e saj të nxehtë të tornados, e cila përfshin Argjentinën, Uruguain, Paraguain dhe një pjesë të Brazilit.

Ndryshe, tornadot e Hemisferës Jugore zakonisht rrotullohen në drejtim të akrepave të orës, që është e kundërta e asaj se si rrotullohen tornadot kryesisht në hemisferën veriore.

Kjo webfaqe mirëmbahet dhe menaxhohet nga Agjencia e Lajmeve KosovaPress. KosovaPress mban të drejtat e rezervuara me copyright sipas dispozitave ligjore për të drejtat e autorit dhe pronës intelektuale. Përdorimi, modifikimi dhe shpërndarja për qëllime komerciale pa marrëveshje me KosovaPress, ndalohet rreptësisht.
Ky aplikacion uebsajti është zhvilluar me mbështetjen e #SustainMedia Programme, i bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian dhe Qeveria Gjermane, ndësa implementohet nga GIZ, DW Akademie dhe Internews. Përmbajtja e tij është përgjegjësi vetëm e KosovaPress dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e BE-së apo të Qeverisë Gjermane.
Të gjitha të drejtat e rezervuara nga A.P.L. KosovaPress © 2002-2024