26 vjet nga vdekja e Shkrelit
Kulturë
Lexohet për: 3 min.
1 vit më parë
Linku u kopjua

Azem Shkreli zë vend në krye të poezisë aktuale shqiptare. Krahas cilësisë, poezia e Shkrelit ka shënuar kthesë në rrjedhat e poezisë në Kosovë: e ka zgjeruar spektrin tematik; e ka subjektivizuar dhe intimizuar heroin lirik dhe çka është më me peshë, ka sjellur një ndjesi të re, të mprehtë ndaj gjuhës, ndaj fjalës. Kështu, ajo i ka hapur rrugë bindshëm poezisë së viteve të pesëdhjeta, të ngarkuara me patosin e euforisë kolektive.

Azem Shkreli është lindur më 1938 në Rugovë të Pejës. Ai shkollën fillore e ka kryer në vendlindje, ndërsa në Prishtinë ai ka vazhduar shkollën e mesme për të vazhduar fakultetin Filozofik, degën e gjuhës dhe të letërsisë shqipe. Për shumë vjet ai ka qenë kryetar i shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, drejtor i Teatrit Krahinor në Prishtinë dhe themelues e drejtor i Kosova Filmit.

Ai ka botuar këto vepra në poezi: Bulzat (1960), Engjujt e rrugëve (1963), E di një fialë prej guri (1969), Nga bibla e heshtjes (1975), Pagëzimi i fjalës (1981), Nata e papagajve (1990), Lirikë me shi (1994), Zogj dhe gurë (1997). Në prozë: Karvani i bardhë (1961), Sytë e Evës (1975), Muri përfundi shqipes Shtatë nga at, si dhe dramat: Fosilet (1968), Varri i qyqes (1983) etj. Poezitë e tij janë përkthyer në shumë gjuhë të huaja.

Shfaqja e Azem Shkrelit si poet, përpos që është përputhur me ardhjen e talentit të fuqishëm, ka shënuar njëkohësisht kthesën e parë drejt hapjes dhe modernizimit të poezisë shqipe të Pasluftës. Shkreli është ngjitur natyrshëm në kulmet e poezisë së sotme shqiptare dhe këtë vend ai e ka konsoliduar dhe e ka përforcuar nga njëra vepër poetike në tjetrën, deri në atë të fundit, që e ka lënë dorëshkrim "Zogj dhe gurë", botuar më 1997.

Veprimtaria në poezi dhe në prozë e Azem Shkrelit në fund të viteve të pesëdhjeta dhe në fillim të gjashtëdhjetave, ka shënuar kthesë cilësore dhe kthesë në praktikat krijuese letrare. Gjatë viteve të pesëdhjeta, si gjimnazist, Azem Shkreli, ka mundur të lexojë nga letërsia e kohës në gjuhën shqipe një poezi tematikisht të kufizuar, me strukturë dhe sajim artistik gjuhësor pa origjinalitetin e duhur. Në prozë gjendja ka qenë edhe më e varfër. Me përjashtim të ndonjë emri, (Hivzi Sulejmani) ajo pak prozë e autorëve jo fort të talentuar, kryesisht ka trajtuar tematikën e luftës dhe të fitores përmes rrëfimit klishe bardhë e zi dhe të metodës së realizmit socialit.

Kështu, Azem Shkreli ka shënuar kthesën e parë më të rëndësishme në poezi, në radhë të parë, duke e çliruar Unin lirik intim nga ai kolektlv, duke selitur në të temën e dashurisë për vendlindjen dhe duke portretizuar njeriun e truallit rugovas, me ngjyrimet e traditës dhe të lashtësisë, dashurinë për vashën, lirikën peizazhiste, etj. Nga ana tjetër thyerjen e parë të madhe në letërsinë shqiptare, kosovare, Shkreli e ka bërë me romanin "Karvani i bardhë" si edhe me tregimet e përfshira në vëllimin "Sytë e Evës", që qëndrojnë ndër më të realizuarat në prozën tonë të shkurtër.

Azem Shkreli ka vdekur në pranverën e vitit 1997./KosovaPress

25 vjet çlirim, a jeni të kënaqur me suksesin e Republikës së Kosovës ?
Po
Jo
Nuk e di
Voto
376
Kjo webfaqe mirëmbahet dhe menaxhohet nga Agjencia e Lajmeve KosovaPress. KosovaPress mban të drejtat e rezervuara me copyright sipas dispozitave ligjore për të drejtat e autorit dhe pronës intelektuale. Përdorimi, modifikimi dhe shpërndarja për qëllime komerciale pa marrëveshje me KosovaPress, ndalohet rreptësisht.
Ky aplikacion uebsajti është zhvilluar me mbështetjen e #SustainMedia Programme, i bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian dhe Qeveria Gjermane, ndësa implementohet nga GIZ, DW Akademie dhe Internews. Përmbajtja e tij është përgjegjësi vetëm e KosovaPress dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e BE-së apo të Qeverisë Gjermane.
Të gjitha të drejtat e rezervuara nga A.P.L. KosovaPress © 2002-2024