Situata e pėrgjithshme nė qendrat korrektuese nuk ka lėvizur shumė nga viti i kaluar. Shqetėsim mbeten kushtet e pakėnaqshme pothuajse nė tė gjitha institucionet korrektues. Burgjet nuk i plotėsojnė kushtet minimale, si mungesa e shtrojės dhe mbulojės, higjiena jo e duhur, tretman jo i duhur mjekėsor dhe mungesė tė medikamenteve, gjė qė e vėshtirėson nė masė tė madhe jetėn e tė burgosurve.
Kėshtu u tha tė hėnėn njė tryezė tė organizuar nga Institucioni i Avokatit tė popullit, Qendra Kosovare pėr Rehabilitimin e tė Mbijetuarve tė torturės dhe KMDLNJ, me temė “mekanizmi kombėtar pėr parandalimin e torturės, sfidat dhe mundėsitė”. Kjo tryezė korrespondon me Ditėn ndėrkombėtare tė organizatės sė Kombeve tė Bashkuara kundėr torturės dhe gjithashtu shėnon njėvjetorin e nėnshkrimit tė marrėveshjes sė bashkėpunimit mes tre akterėve qė organizuan kėtė tryezė.
Kėshtu u tha tė hėnėn njė tryezė tė organizuar nga Institucioni i Avokatit tė popullit, Qendra Kosovare pėr Rehabilitimin e tė Mbijetuarve tė torturės dhe KMDLNJ, me temė “mekanizmi kombėtar pėr parandalimin e torturės, sfidat dhe mundėsitė”. Kjo tryezė korrespondon me Ditėn ndėrkombėtare tė organizatės sė Kombeve tė Bashkuara kundėr torturės dhe gjithashtu shėnon njėvjetorin e nėnshkrimit tė marrėveshjes sė bashkėpunimit mes tre akterėve qė organizuan kėtė tryezė.
Hjortur Sverrisson, ushtrues detyre i drejtorit tė Departamentit tė tė drejtave tė njeriut dhe komitete nė misionin e OSCE-sė nė Kosovė, tha se kjo marrėveshja ėshtė njė hap pėrpara drejtė krijimit tė njė mekanizmi pėr parandalimin e dhunės. Ai inkurajoi institucionet e Kosovės qė tė shprehin vullnet qė me legjislacion kombėtar ta bėjnė ndalimin e plotė tė torturės.
“Unė inkurajon institucionet e Kosovės, qė tė shprehin vullnetin e tyre tė qartė pėr tė siguruar rekomandimet qė janė bėrė nga ky mekanizėm nga ky grup punues. Legjislacioni kombėtar dhe praktikat duhet tė pasqyrojnė ndalimin e plotė tė torturės, siē pėrcaktohet me Konventėn evropiane, pėr tė drejtat e njeriut dhe OKB-sė kundėr torturės dhe instrumente tjera ndėrkombėtare. Njė mekanizėm ndėrkombėtar kundėr torturės, ėshtė kyē pėr tė luftuar ndėshkueshmėrinė. Pėr kėtė arsye duhet tė ketė mbėshtetjen e plotė politike dhe duhet bazuar nė ligj dhe tė ketė mjete tė mjaftueshme pėr tė funksionuar nė mėnyrė tė pavarur”, tha ai.
Ndėrsa Shqipe Ibraj-Mala, zėvendėse e Avokati tė Popullit dhe shefe e Njėsisė pėr parandalimin e torturės tha se institucioni i Avokatit tė Popullit, duke pasur parasysh qė institucionet e mbyllura janė vende ku liria e shprehjes mund tė shkelet, i ka kushtuar vėmendje tė veēantė kėsaj kategorie tė personave.
“Institucioni i Avokatit tė Popullit, duke pasur parasysh se institucionet e mbyllura janė vende ku liria e shprehjes, mund tė shkelet dhe ėshtė mė e kufizuar, i ka kushtuar njė vėmendje tė veēantė kėsaj kategorie tė personave, qofshin ata nė stacionet policore, qendrat e paraburgimit, burgjet, shtėpitė korrektuese, shtėpitė e shėndetit mendor dhe kudo qė kėta persona gjinden, dhe tė njėjtėn vėmendje i ka kushtuar dhe KMDLNJ dhe ishte kjo arsye qė na bashkoi forcat e institucionit tė Avokatit tė Popullit me Qendrėn Kosovare dhe KMDLNJ”, tha ajo.
Feride Rashiti, drejtoreshė ekzekutive e QKMRT-sė, e cila foli pėr gjetjet e identifikuara gjatė vizitave nė qendrat e paraburgimit, qendrave korrektuese dhe tė shėndetit mendor, tha se Qendra Kosovare pėr Rehabilitimin e tė Mbijetuarve dhe mekanizmi kombėtar, pėr parandalim tė torturės ėshtė njė mundėsi e mirė e institucioneve tona shtetėrore, tė dėshmojnė pėrgjegjėsinė dhe kapacitetin e tyre shtetformues. Ajo tha se gjatė kėtij viti janė realizuar njė mori vizitash nė qendrat korrektuese dhe se nga ato ėshtė parė se gjendja nė to nuk ėshtė e kėnaqshme.
“Situata e pėrgjithshme nuk ka lėvizur shumė nga viti i kaluar. Shqetėsim mbetet kushtet materiale tė pakėnaqshme pothuajse nė tė gjitha institucionet korrektuese nė Kosovė. Nė kėtė rast kisha dashur me u ndal tek institucioni mė i madh korrektues i Kosovės, qė ėshtė institucioni korrektues i Dubravės. Ku pavioni 1, 3 dhe 5 nuk i plotėsojnė kushtet minimale edhe pse janė bėrė renovime, janė kryesisht renovime tė dobėta dhe jo cilėsore, tė cilat ia vėshtirėsojnė jetėn tė burgosurve, por njėkohėsisht edhe stafit i cili punon aty. Po ashtu nė tė gjitha qendrat korrektuese dhe nė ato tė paraburgimit, dominojnė kuzhinat e dėmtuara, si nė Dubravė, Qendrėn korrektuese tė Lipjanit, Qendrėn e paraburgimit Lipjan, Gjilan dhe nė Prishtinė”, tha ajo.
Ajo tha se nė burgjet nė Kosovė, ka mungesė tė shtrojės dhe mbulojės. Shqetėsim sipas saj mbetet dhe higjiena jo e duhur, tretmani shėndetėsor jo i kėnaqshėm, si mungesa e medikamenteve. Ndėrsa keqtrajtimet fizike, sipas saj tani mė nuk janė dukuri e pėrgjithshme, pėrveē ndonjė rasti sporadik, por tė burgosurit ankohen pėr trajtime provokuese dhe ofendime nga Njėsia Speciale.
Ajo foli edhe pėr gjendjen nė Institucionin e shėndetit mendor integrues nė Shtime. Ajo tha mungon njė ligj i veēantė, i cili do ta pėrcaktonte vendosjen dhe tretmanin pėr persona me aftėsi tė kufizuara mendore. Sipas Rashitit nė kėtė institucion mungojnė kushte njerėzore dhe shqetėsim mbetet reduktimi i ujit dhe rrymės, i cili paraqet problem madhor.
Ajo foli edhe pėr sfidat me tė cilat janė ballafaquar si mekanizmi kombėtar pėr parandalimin e torturės. Ajo kėrkoi qasje tė pa limituar nė tė gjitha institucionet pa paralajmėrim, pasi qė fatkeqėsisht sipas saj deri mė tani ata ėshtė dashur qė tė paralajmėrojnė vizitat nė raste kur kanė dashur tė kenė qasje nė kėto institucione, gjė qė ka penguar punėn e tyre. Ajo i bėri thirrje institucioneve relevante, tė ketė konsideratė dhe t’iu lejojnė qasjen e plotė dhe pa paralajmėrim nė kėto institucione./Kosovapress/
Më të komentuarat