Ethet hemorragjike “krime kongo” tė shkaktuara nga pickimi i rriqrave nė Kosovė, tashmė kanė marrė jetėn e njė 14-vjeēari. Mirėpo, ekspertė tė kėsaj lėmie kanė siguruar se situata epidemiologjike e etheve hemorragjike “krime kongo” nė Kosovė, e sidomos nė vendet endemike tė prekur nga rriqrat, ėshtė nėn kontroll tė plotė. Megjithatė, ata apelojnė tek qytetarėt qė tė kenė kujdes tė shtuar gjatė punės nė fusha, ngase rreziku nga pickimi i rriqrave mund tė jetė fatale pėr jetėt e tyre.
“Situata epidemiologjike e etheve hemorragjike krime-kongo nė Kosovė e sidomos nė vendet endemike tė prekur nga rriqrat ėshtė nėn kontroll tė plotė tashmė nga Instituti Kombėtar. Gjerė mė sot janė regjistruar 35 raste tė dyshimta nė pickime, por prej kėtyre rasteve, vetėm dy janė konfirmuar nė laborator, qė do tė thotė vetėm dy tė sėmurė nga ethet hemorragjike tipike, tė tjerėt janė pickime dhe raste tė dyshimta klinike. Nė kėtė kontekst, fatkeqėsisht, prej dyve, njėri ka pėrfunduar me fatalitet nė njė fshat tė komunės sė Rahovecit, tė cilėt kanė filluar tashmė nė mėnyrė intensive qė t’i ndėrmarrin tė gjitha masat parandaluese e nė radhė tė parė me edukim shėndetėsor, vetėm tashmė kanė vazhduar qė disa javė dhe dezinsketimi, falė angazhimit tė IKSHP-sė dhe Drejtorisė sė Shėndetėsisė sė komunės sė Rahovecit”, ka thėnė drejtori i Institutit Kombėtar tė Shėndetit Publik, Naser Ramadani. /Kosovapress/
Sipas drejtorit tė Institutit Kombėtar tė Shėndetit Publik, Naser Ramadani, sa i pėrket epidemisė, gjendja aktualisht ėshtė stabile. Ai thotė se edhe pse nuk ėshtė kompetencė e institucionit ku ai punon, me ekipet nė terren kanė bėrė dezinsektimin e pjesėve ku janė paraqitur rriqrat.
Ramdani ka bėrė tė ditur se deri mė tani nė kėtė institut janė regjistruar 35 raste tė dyshimta nga pickimi i rriqrave dhe se vetėm dy prej tyre janė konfirmuar nė laborator si tė sėmurė me ethet hemorragjike “krime kongo”, derisa njėri prej tyre ka vdekur.
“Situata epidemiologjike e etheve hemorragjike krime-kongo nė Kosovė e sidomos nė vendet endemike tė prekur nga rriqrat ėshtė nėn kontroll tė plotė tashmė nga Instituti Kombėtar. Gjerė mė sot janė regjistruar 35 raste tė dyshimta nė pickime, por prej kėtyre rasteve, vetėm dy janė konfirmuar nė laborator, qė do tė thotė vetėm dy tė sėmurė nga ethet hemorragjike tipike, tė tjerėt janė pickime dhe raste tė dyshimta klinike. Nė kėtė kontekst, fatkeqėsisht, prej dyve, njėri ka pėrfunduar me fatalitet nė njė fshat tė komunės sė Rahovecit, tė cilėt kanė filluar tashmė nė mėnyrė intensive qė t’i ndėrmarrin tė gjitha masat parandaluese e nė radhė tė parė me edukim shėndetėsor, vetėm tashmė kanė vazhduar qė disa javė dhe dezinsketimi, falė angazhimit tė IKSHP-sė dhe Drejtorisė sė Shėndetėsisė sė komunės sė Rahovecit”, ka thėnė ai.
Ramadani ka bėrė tė ditur se deri nė fund tė qershorit, pjesa dėrmuese e fshatrave tė komunės Rahovecit do tė dezinsektohen. Ai mė tej ka shtuar se edhe nė komunėn e Malishevės janė ndėrmarrė tė gjitha masat, duke dezinsektuar me kohė mbi 90 pėr qind tė territorit tė Malishevės.
Sa i pėrket dyshimit me ethet hemorragjike “krimo kongo” nė kėtė komunė, Ramadani ka thėnė se ėshtė shėnuar vetėm njė rast, e qė ėshtė shėruar nė Klinikėn Infektive dhe tashmė ėshtė nė shtėpi i shėndoshė.
Po ashtu, pėr ta vetėdijesuar popullatėn e kėtij rajoni me rreziqet nga ethet hemorragjike “krime kongo”, IKSHP-ja nė bashkėpunim me ekspertėt e kėsaj fushe, ka mbajtur ligjėrata nė 44 shkolla, si dhe ka pėrgatitur njė spot zanor nė radion lokale tė Malishevės, i cili emetohet shtatė herė nė ditė, e i cili flet pėr masat e parandalimit nga kjo epidemi.
Komunave tė prekura nga pickimi i rriqrave u ka dalė nė ndihmė edhe Ministria e Shėndetėsisė. Drejtori pėr informim nė kėtė ministri, Faik Hoti, ka thėnė pėr Kosovapress se ministri Agani ka ndarė 20 mijė euro pėr komunėn e Rahovecit dhe atė tė Malishevės nė pėrkrahje tė masave parandaluese kundėr etheve hemorragjike “krime kongo”.
“MSh-ja ka ndarė 20 mijė euro pėr komunėn e Rahovecit dhe Malishevės nė pėrkrahje tė masave parandaluese kundėr etheve hemorragjike krime kongo, dhe IKSH-ja po zbaton aksione dhe masa konkrete bashkė me komunat pėrkatėse pėr njė pėrgjigje sa mė adekuate”, ka thėnė Hoti.
Hoti po ashtu ka bėrė tė ditur se ekspertė tė kėtij lėmi nga Evropa kanė qėndruar kėto ditė nė kėto komuna qė tė ndihmojnė me sugjerime dhe pėrvoja nga vendet e tyre, derisa punonjėsit shėndetėsorė nė kėto komuna janė trajnuar pėr diagnostikim tė hershėm nga IKSHP-ja e Klinika Infektive qė nga marsi e kėtej.
Me gjithė angazhimin e institucioneve relevante pėr dezinsektimin e tė gjithė hapėsirave qė pretendohet tė jenė prezent rriqrat, njė gjė e tillė ėshtė e pamundur.
Drejtori i IKSHP-sė, Naser Ramadani, ka apeluar tek banorėt e komunave tė prekura nga rriqrat qė tė kenė kujdes gjatė punės sė tyre nėpėr fusha dhe ka kėrkuar nga ata qė t’i pastrojnė kopshtet e tyre dhe tė bėjnė dezinsektimin e tyre.
“Ata qė kanė mundėsi t’i pastrojnė kopshtet e tyre, tė prejnė barin dhe, nė anėn tjetėr, mundėsisht tė dezinsektojnė tė gjitha pronat e veta, sepse me gjithė dėshirėn dhe vullnetin e madh tė komunave endemike, me gjithė dėshirėn e vullnetin e madh tė IKSHP-sė, tė MSh-sė dhe qeverisė sė Republikės sė Kosovės, ėshtė praktikisht e pamundur tė arrihet tė dezinsektohet ēdo pėllėmbė e tokės. Por, duhet qytetarėt tė kenė pėrgjegjėsinė e vet, qė t’i mbrojnė pronat e tyre dhe tė kujdesen pėr pronat e tyre, nė luftė kundėr etheve hemorragjike krime-kongo”, ka thėnė ai.
Ndryshe, ditė mė parė, nga ethet hemorragjike nė Klinikėn Infektive nė QKUK, ka vdekur 14-vjeēari Valmir Hajrullah Gashi nga Komuna e Rahovecit.
Tė dhėnat e para pėr sėmundjen e etheve hemorragjike “krime kongo” nė Kosovė datojnė qė nga viti 1954, vit kur janė konfirmuar tri raste tė vdekjeve. Por, qė nga viti 1954 deri mė 1989 nuk ka tė dhėna pėr kėtė sėmundje.
Kurse, nga viti 1989 ėshtė shfaqur nė mėnyrė permanente me shpėrthime epidemike tė herėpashershme, sidomos nė vitin 1991, 1995, 2001 dhe 2005, kanė deklaruar infektologėt kosovarė. /Kosovapress/
Më të komentuarat