Shtrenjtimi i rrymës, varfëron qytetarët

Miratimi i njė kėrkesė tė tillė, ėshtė parė si njė ngarkesė e madhe pėr konsumatorėt, njėkohėsisht dhe gjenerator i inflacionit, i cili edhe ashtu ėshtė nė rritje. Organizatat joqeveritare, pas kėrkesės sė bėrė nga ana e KEK-ut, pėr ngritja tė tarifave tė energjisė, kanė reaguar ashpėr, duke pohuar se prapa kėsaj kėrkese, qėndron insistimi i kėsaj korporate, qė me ēmime tė rritura ta mbuloj pėrformancėn e dobėt tė saj. Ndėrsa, qytetarėt e revoltuar nga kėrkesa e KEK-ut, njė gjė tė tillė e kanė quajtur krejtėsisht absurde.

Nė anėn tjetėr, opozita kėrkesėn pėr ngritjen e ēmimit tė energjisė, e sheh si nevojė e politikės, pėr tė mbuluar deficitet buxhetore nga keq menaxhimi qė ėshtė bėrė viteve tė fundit. Ndėrsa ekspertėt pohojnė se ngritja e ēmimit tė energjisė, do tė ndikonte edhe nė ngritjen e ēmimit tė produkteve tjera, si dhe do ta rris vėllimin e borxheve tė kėqija, pasi qė qytetarėt do tė hezitojnė t’i paguajnė faturat, nė mungesė tė parasė, kur merret parasysh standardi nė tė cilin jetojmė.

Pėr konsumatorėt edhe ēmimi i tanishėm i pa ngritur ishte i lartė, pothuajse i papėrballueshėm pėr standardin qė ata kanė. Ata gjatė dimrit kur ēmimi pėr njė KW ėshtė mė i lartė, kanė paguar rreth 70 euro pėr 1 mijė Megavatėt (MW) e shpenzuar apo edhe 140 euro pėr ata tė cilėt i kanė shpenzuar 2 mijė MĖ, pasi qė ēmimet gjatė periudhės sė dimrit nga 1 tetor deri me 31 mars, janė dukshėm mė tė larta se ato tė sezonit pranveror e qė hyjnė nė fuqi nga 1 prilli.

Edhe pse zyrtarė tė KEK-ut vazhdojnė tė pohojnė se ēmimet e energjisė janė mė tė ulėtat nė rajon, kjo nuk qėndron duke marrė parasysh tė ardhurat pėr kokė banori dhe papunėsinė nė vendin tonė.

Kosova vazhdon ta ketė nivelin mė tė ulėt tė Bruto Prodhimit Vendor (BPV) pėr kokė banori nė Evropė, qė dėshmon njėherėsh edhe popullsinė mė tė varfėr nė rajon dhe mė gjerė.

Pėrderisa Kosova ka 2. 338 euro tė ardhura pėr kokė banori dhe mbi 40 pėr qind numrin e tė papunėve, ēmimet e energjisė i ka pothuasje tė ngjashme apo edhe mė tė larta se vendet e rajonit, kur kemi parasysh tė ardhurat pėr kokė banori qė vendet pėrreth nesh i kanė dhe pėrqindjen shumė mė tė ulėt tė tė papunėve.

Ēmimet e deritanishme pa rritjen e miratuar tė ZRRE-sė kanė qenė shumė tė larta pėr xhepin e qytetarit tė varfėr tė kėtij vendi. Ēmimet deri nė 200 KW kanė qenė 4.64 cent pėr kw, prej 200 deri nė 600 kė janė 6.43 cent dhe mbi 600 kė janė 9.33 cent.

Ndėrsa, sipas tė dhėnave tė FMN-sė, Serbia e ka GDP pėr kokė banori 10.661 dollarė dhe njė pėrqindje tė papunėsisė prej 23.7 pėr qind. Ndėrsa tarifat e energjisė i ka tė ngjashme me Kosovėn, apo edhe mė tė ulėta duke pasur parasysh standardin qė ka dhe tė ardhurat pėr kokė banori. Nė Serbi tarifat deri nė 350 KW janė 4.3 cent, nga 350 deri nė 1600 kė janė 6.5 cent dhe mbi 1600 kė janė 13.1 cent.

Edhe Kroacia si vend me njė standard mjaftė tė lartė, ku tė ardhurat pėr kokė banori janė 18.338 dollarė dhe me njė shifėr prej 16.8 pėr qind tė tė papunėve, ēmimet e energjisė i ka pothuajse tė ngjashme me tė Kosovės, me njė papunėsi prej mbi 40 pėr qind dhe me tė ardhura pėr kokė banori vetėm 2.383 euro.

Tarifat e energjisė elektrike nė Kroaci janė nė njė mesatare prej 10 cent pėr KW dhe se ato fillojnė nga 4. 5 cent deri nė 12 cent varėsisht prej KW tė shpenzuar.

Pas vendimit tė ZRRE-sė pėr shtrenjtim tė rrymės, ka reaguar edhe lėvizja FOL. Sipas saj, shtrenjtimi i rrymės pėr qytetarėt e Kosovės, do tė thotė shtrenjtim i jetės sė tyre tė pėrditshme, varfėrim i mėtutjeshėm dhe pamundėsi pėr tė bėre njė jetė tė dinjitetshme. FOL kėrkon nga Zyra e Rregullatorit pėr Energji, nga KEK-u dhe nga institucionet tjera relevante qė ta anulojnė kėtė vendim dhe tė marrin parasysh gjendjen e rėndė socio-ekonomike tė qytetarėve tė Kosovės.

Nė reagimin e lėvizjes “Fol”, thuhet se pėr mė shumė se njė dekadė, Korporata Energjetike e Kosovės ka pasur vėmendjen mė tė madhe tė institucioneve vendore dhe atyre ndėrkombėtare dhe se Investimet nė kėtė ndėrmarrje, kanė qenė mė tė mėdha se nė tė gjitha ndėrmarrjet tjera, ku pėr vite tė tėra Qeveria e Kosovės ka ndarė qindra miliona euro nga buxheti i Kosovės pėr KEK. E nė anėn tjetėr, KEK-u ka rritur pothuajse pėr ēdo vit ēmimin e rrymės, duke bėrė kėshtu qė qytetarėt e Kosovės tė paguajnė pėr tė njėjtin produkt edhe pėrmes taksave, por edhe pėrmes pagesave direkte tė tyre.

“Me vite tė tėra, kjo ndėrmarrje ka keqpėrdorur, ka keq-menaxhuar dhe ka zhvatur buxhetin publik pėrmes disa udhėheqėsve e menaxherėve tė pangopur, qė kanė drejtuar kėtė ndėrmarrje, duke mos dhėnė asnjėherė llogari pėr mėnyrėn e shpenzimit tė qindra milionave qė qytetarėt e varfėr kanė kontribuar. Nė kėtė valle tė keq menaxhimit e tė keq udhėheqjes, ka qenė edhe Zyra e Rregullatorit pėr Energji. Ky institucion ka manipuluar opinionin publik nė vazhdimėsi me nivelet e rritjes sė ēmimit tė rrymės. Pra, pėrgjegjėsinė pėr rritjet e vazhdueshme e tė papėrgjegjshme pėrpos KEK-ut e mbanė edhe vetė ZRrE-ja”, thuhet nė reagim.

Vendimi pėr rritjen e ēmimit tė energjisė vjen pas shpalljes sė konsorciumin Limak & Ēalik nga Ministria e Zhvillimit Ekonomik (MZHE) si ofertues i preferuar nė procesin e privatizimit tė Kompanisė sė Distribucionit dhe Furnizimit me Energji Elektrike (KEDS), pasi qė ofroi ēmimin mė tė lartė prej 26.3 milion euro dhe nė kohėn kur pritet qė propozimi i Komitetit Qeveritar tė Privatizimit, tė marrė aprovimin e kabinetit Qeveritar, nė mėnyrė qė konsorciumin Limak &Çalik, tė shpallet zyrtarisht fitues nė privatizimin e KEDS-it. /Kosovapress/